هشدار مقامات: ایران میتواند به نیروهای نیابتی خود برای حمله به اهداف آمریکایی در خارج از کشور دستور دهد
منبع: نیویورک تایمز
تاریخ: ۲۲ فوریه ۲۰۲۶ (۴ اسفند ۱۴۰۴)
ترجمه خبر
مقامات امنیتی آمریکا و دیگر کشورهای غربی میگویند که نشانههای نگرانکنندهای را رصد میکنند که حاکی از آن است ایران ممکن است در صورت دستور دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، برای حمله به ایران، به نیروهای نیابتی خود دستور انجام حملات تروریستی تلافیجویانه علیه اهداف آمریکایی در اروپا و خاورمیانه بدهد .
این مقامات که به شرط ناشناس ماندن درباره ارزیابیهای اطلاعاتی محرمانه صحبت میکنند، میگویند که هنوز هیچ توطئه خاصی را شناسایی نکردهاند. اما آنها تأکید میکنند که افزایش «چتر» (اصطلاح اطلاعاتی برای شنود الکترونیکی ارتباطات تروریستها) نشاندهنده سطحی از برنامهریزی و هماهنگی برای حمله است .
تهدیدها فراوان است. نگرانی در میان مقامات اطلاعاتی و ضدتروریسم وجود دارد که تهران بتواند حوثیها در یمن را به کار گیرد تا حملات خود به کشتیهای تجاری غربی در دریای سرخ را از سر بگیرند. همچنین در اروپا نگرانی وجود دارد که سلولهای خاموش حزبالله یا حتی القاعده و گروههای وابسته به آن، مأمور حمله به پایگاهها یا سفارتخانههای آمریکا شوند . یک مقام ارشد آمریکایی گفت که تحلیلگران دولتی فعالیت و برنامهریزی «زیادی» را ردیابی میکنند، اما مشخص نیست چه چیزی میتواند باعث حمله شود .
«ایران میتواند از طریق نیروهای نیابتی خود دست به حملات تروریستی بزند که هزینه هر گونه کارزار نظامی آمریکا را افزایش دهد،» این را کالین پی. کلارک، مدیر اجرایی مرکز سوفان، یک شرکت اطلاعاتی و مشاوره در نیویورک، بیان کرد .
این عدم قطعیت، برنامهریزی جنگی دولت ترامپ را پیچیدهتر میکند. ابهام در اهداف هنوز به وضوح اعلامنشده ترامپ (از حملات محدود علیه اهداف نظامی تا سرنگونی آیتالله خامنهای، رهبر عالی ایران) ممکن است دولت ایران را وادار کند تا حمله پیشروی آمریکا را یک تهدید وجودی ببیند .
در نتیجه، ایران میتواند درگیری علیه آمریکا و اسرائیل را به گونهای تشدید کند که در جریان حملات ژوئن گذشته یا پس از ترور ژنرال قاسم سلیمانی، فرمانده سپاه پاسداران، در سال ۲۰۲۰ انجام نداد .
به عنوان بخشی از یک کارزار نظامی در خاورمیانه در هفتههای اخیر، پنتاگون باتریهای اضافی پاتریوت و دیگر سامانههای دفاع موشکی را برای محافظت از ۳۰ تا ۴۰ هزار نیروی آمریکایی مستقر در منطقه، به سرعت منتقل کرده است . اما یک حمله تروریستی احتمالاً اهداف کمحفاظتتری را هدف قرار خواهد داد .
«اگر کارزار نظامی آمریکا علیه ایران برای رهبر عالی و ارشدترین اعضای سپاه پاسداران جنبه وجودی داشته باشد، من کاملاً انتظار دارم که تهران دستور حملات تروریستی در خارج از کشور، از جمله در اروپا را صادر کند،» کلارک گفت .
یک مقام ارشد غربی گفت که ایالات متحده و متحدانش در اروپا و خاورمیانه به خوبی از تهدید «پاسخهای ترکیبی» احتمالی (از جمله حملات تروریستی) آگاه هستند و دولتهای غربی به طور مداوم گزارشهای اطلاعاتی درباره این تهدیدات را بررسی میکنند .
روز جمعه، سناتور ارشد دموکرات در کمیته نیروهای مسلح سنا به دولت ترامپ درباره خطرات حمله به ایران در روزهای آینده هشدار داد. «حملات نظامی به ایران خطر شعلهور کردن یک جنگ منطقهای گستردهتر را به همراه دارد که نیروهای آمریکایی را در سراسر خاورمیانه به خطر میاندازد و بازارهای جهانی را به گونهای بیثبات میکند که به آمریکاییهای عادی آسیب میزند،» جک رید، سناتور دموکرات از رود آیلند، در بیانیهای گفت .
کارشناسان امنیتی همچنین هشدار میدهند که حمله به ایران به طور قابل توجهی پیچیدهتر از عملیات نظامی در ونزوئلا در ژانویه برای دستگیری رئیسجمهور نیکلاس مادورو خواهد بود و به طور بالقوه میتواند ایالات متحده را درگیر یک درگیری طولانی کند .
اگرچه نیروهای نیابتی ایران در منطقه (حماس، حزبالله، حوثیها و دولت بشار اسد در سوریه) در یک سال گذشته تضعیف یا سرنگون شدهاند، آنچه باقی مانده همچنان تهدیدی قابل توجه برای آمریکاییها و منافع آمریکا، به ویژه در خاورمیانه، محسوب میشود .
«محور مقاومت به رهبری ایران در مناطق بلافصل اسرائیل به شدت کاهش یافته است، اما هنوز در فراسوی آن، در مکانهایی مانند عراق و یمن، و حتی دورتر، جایی که حضور کوچکتر اما همچنان قابل توجه بود، توانایی دارد،» این را ویلیام اف. وکسلر، مدیر ارشد برنامههای خاورمیانه در شورای آتلانتیک و یکی از مقامات سابق ارشد سیاست ضدتروریسم پنتاگون، بیان کرد .
خطرات فزاینده ناشی از ایران و نیروهای نیابتی آن در زمانی رخ میدهد که مقامات نظامی و ضدتروریسم آمریکا و غرب از چند ماه گذشته به دلیل زمزمههایی درباره احتمال حمله تلفاتجمعی توسط القاعده در اروپا، در حالت آمادهباش هستند . ارزیابی ضدتروریسم شورای امنیت سازمان ملل متحد در این ماه نتیجه گرفت که «جاهطلبی القاعده برای عملیات خارجی همچنان بالا بود و ممکن است در حال افزایش باشد» .
افبیآی عکسی از سیف العدل، رهبر دفاکتوی القاعده در ایران، منتشر کرده است. در صورت وقوع جنگ بین ایران و ایالات متحده، برخی تحلیلگران معتقدند که عناصر القاعده میتوانند مأمور انجام حملات تروریستی در اروپا یا خاورمیانه شوند .
تحلیل خبر
این گزارش نیویورک تایمز که همزمان با خبر قبلی درباره تهدید نظامی ترامپ منتشر شده، تصویر کاملی از یک بحران دوطرفه را ترسیم میکند. اگر خبر اول نشاندهنده «مُشتی» بود که آمریکا برای زدن آماده میشود، این خبر «سپر و شمشیرهایی» را نشان میدهد که ایران در پاسخ میتواند به میدان بیاورد. تحلیل این خبر در چند محور قابل بررسی است:
۱. تشدید همزمان بازدارندگی در دو جبهه:
همزمانی انتشار دو خبر (تهدید به حمله و هشدار درباره تلافی) نشان میدهد که دو طرف در حال طراحی یک «معادله بازدارندگی متقابل» هستند:
-
آمریکا: با تهدید به حمله مستقیم و استقرار نیروی عظیم، به دنبال ایجاد وحشت و شکست در اراده ایران است.
-
ایران: از طریق افزایش «چِتِر» (ارتباطات رهگیریشده)، این پیام را مخابره میکند که هزینه حمله آمریکا نه فقط در خاک ایران، که در سراسر جهان (اروپا، پایگاهها، کشتیها) پرداخت خواهد شد.
۲. محور مقاومت؛ از تضعیف تا تغییر راهبرد:
گزارش به نکته مهمی اشاره میکند: نیروهای نیابتی ایران (حماس، حزبالله و حوثیها) در ماههای اخیر تضعیف شدهاند . اما تحلیل خبر این است که ایران در صورت تهدید وجودی، از این نیروها نه برای پیروزی، بلکه برای «هزینهافزایی» و «گسترش میدان جنگ» استفاده خواهد کرد .
-
نقش حزبالله: با وجود تضعیف، به دلیل حضور در همسایگی اسرائیل و اروپا، به عنوان یک اهرم فشار حیاتی باقی مانده است. گزارشها از نظارت مستقیم سپاه بر حزبالله نشان میدهد که ایران در حال آمادهسازی آن برای بدترین سناریوهاست .
-
نقش حوثیها: تهدید به از سرگیری حملات به کشتیها در دریای سرخ، به معنای به هم ریختن اقتصاد جهانی و خطوط کشتیرانی است که مستقیماً به منافع غرب ضربه میزند .
۳. تهدید القاعده؛ یک پیچیدگی جدید و خطرناک:
یکی از مهمترین و هشداردهندهترین بخشهای خبر، بحث درباره نقش احتمالی القاعده در سناریوی تلافیجویانه ایران است . این مسأله چند لایه دارد:
-
ایران و القاعده: حضور رهبران القاعده در ایران سالهاست که محل بحث اطلاعاتی است. اگر تهران در یک جنگ تمامعیار تصمیم به استفاده از این اهرم بگیرد، ورق به طرز بیسابقهای برمیگردد و جنگ را از یک درگیری منطقهای به جنگی با تروریسم جهانی تبدیل میکند.
-
هدف قرار دادن غیرنظامیان: برخلاف حملات نظامی که اهداف مشخصی دارند، القاعده به دنبال «تلفات جمعی» است که وحشت عمومی ایجاد کند. این سطح از تهدید، خط قرمزهای بسیار جدیتری را برای غرب به همراه دارد .
۴. شکاف در داخل آمریکا:
اظهارات سناتور جک رید، دموکrat برجسته کمیته نیروهای مسلح، نشان میدهد که در داخل واشنگتن نیز در مورد عقلایی بودن حمله به ایران اختلاف نظر جدی وجود دارد . این اختلافات شامل موارد زیر است:
-
هشدار درباره جنگ فرسایشی: تأکید بر اینکه حمله به ایران مانند ونزوئلا نیست و میتواند به یک باتلاق طولانی تبدیل شود.
-
تأثیر بر نیروهای آمریکایی: نگرانی از به خطر افتادن جان دهها هزار سرباز آمریکایی مستقر در منطقه.
-
بیثباتی اقتصادی: هشدار درباره تأثیر جنگ بر بازارهای جهانی و اقتصاد داخلی آمریکا.
۵. نتیجهگیری: دو سناریوی نهایی
این خبر، تصویر یک بحران تمامعیار را تکمیل میکند. معادله کنونی را میتوان در دو سناریو خلاصه کرد:
-
سناریوی اول (برندههای محدود): مذاکرات ژنو به نتیجه برسد و طرح پیشنهادی گروسی (غنیسازی محدود پزشکی) به عنوان یک راه حل میانه پذیرفته شود. در این صورت، هر دو طرف میتوانند ادعای پیروزی کرده و از جنگ جلوگیری کنند.
-
سناریوی دوم (جنگ فراگیر): مذاکرات شکست بخورد و ترامپ دستور حمله دهد. در این صورت، آمریکا با یک جنگ فرسایشی در خاورمیانه و احتمالاً حملات تروریستی در اروپا مواجه خواهد شد، در حالی که ایران نیز با خطر فروپاشی یا درگیری داخلی گسترده روبهرو است.
نکته کلیدی که این گزارش بر آن تأکید دارد، «ابهام راهبردی» است. ایران نمیداند ترامپ دقیقاً چه میخواهد (تغییر رژیم یا توقف بمب) و آمریکا نیز از نحوه واکنش ایران و نیروهای نیابتیاش مطمئن نیست. این عدم قطعیت، خطر محاسبه اشتباه و لغزش به سمت جنگی ناخواسته را به شدت افزایش داده است.